هرچند برخی از پژوهشگران، جنگ را غیرقابل اجتناب و جزء جداییناپذیر فرهنگ انسانی میدانند اما دیگران بر این باورند که جنگ تنها در شرایط اجتماعی فرهنگی یا زیستمحیطی خاص گریزناپذیر است. برخی از پژوهشگران معتقدند که جنگ ربطی به نوع خاصی از نظام سیاسی یا اجتماعی ندارد بلکه همانطور که آقای جان کیگان در کتاب تاریخ جنگاوری آورده است، (جنگ مفهومی جهانی است که نوع و وسعتش توسط جامعهای که هزینههایش را میپردازد تعیین میشود) در مقابل کسانی هم هستند که میگویند از آن جا که جوامعی وجود دارند که در آنها جنگ وجود ندارد میتوان روحیه انسان را به دور از جنگاوری دانست.
فناوریها و پتانسیلهای جنگ که با سرعت زیاد رشد میکنند را میتوان به شکل یک زنجیره تاریخی فرض کرد. در ابتدای این زنجیره جنگهای قبیلهای دوران پارینهسنگی قرار دارد. در آن جنگها سلاح غالب سنگ و چماق بود و در نتیجه تلفات جانی کمی به دنبال داشت. در سوی دیگر این زنجیره جنگ اتمی قرار دارد؛ جنگی که میتواند انقراض نسل بشر را به همراه داشته باشد..
واژهٔ جنگ با همین کاربرد ریشه در زبان فارسی پهلوی دارد. زبانشناسان بر این باورند که این واژه از ریشهٔ هندواروپایی Ghengh «به معنای حرکت و پیشروی» گرفته شده است. همین ریشه در زبانهای دیگر نیز نفوذ کرده و منجر به ایجاد واژههایی چون gang (به معنی رفتن، سفر یا گروهی از افراد که با هم حرکت میکنند) در زبان آلمانی کهن شدهاست. در زبان انگلیسی هم واژههای gang و gangster از ریشهٔ آلمانی کهن وارد شده است.معادل واژهٔ جنگ در زبان انگلیسی واژهٔ War است که از نظر زبانشناسان ریشه در واژهٔ وارهارا (Varhara) در زبان فارسی کهن دارد.
محیطی که جنگ در آن روی میدهد تأثیر مستقیمی بر نوع نبردهایی که در آنجا درمیگیرد خواهد داشت. هر محیطی نیز دارای عوارض خاصی است. به همین دلیل ارتشها برای جنگیدن در محیطها و عوارض مختلف سربازان خاصی را تربیت میکنند. این عوارض شامل موارد زیر میشوند:
ملل عالم بنابر عادت، هزینههای جنگ را با دلار، تولید از دست رفته، یا تعداد سربازانی که کشته یا زخمی شدهاند میسنجند. بسیار کم پیش میآید که یک تشکیلات نظامی تصمیم بگیرد هزینههای جنگ را بر اساس میزان رنج تک تک انسانها اندازه بگیرد. هنگامی که فاکتورهای انسانی در نظر گرفته میشوند، شکست روانی همچنان به عنوان یکی از پرهزینهترین مواردی به شمار میرود که به واسطه جنگ، تحمیل میشود.
برچسب:
نویسنده: لیلا حیدری